W Rezerwacie Archeologicznym Gród Wczesnopiastowski w Gieczu odbyło się spotkanie naukowe poświęcone najnowszym odkryciom archeologicznym. Odkryte relikty rzucają nowe światło na znaczenie Giecza w państwie pierwszych Piastów i stanowią ważny głos w dyskusji nad historią tego ośrodka.
Prezentacja wyników najnowszych badań archeologicznych
W Rezerwacie Archeologicznym w Gieczu zaprezentowano wyniki badań prowadzonych w latach 2024 – 2026 przy wyjątkowym, wczesnopiastowskim kościele z XI wieku.
– Badania przy tej budowli cieszą się nieustannie zainteresowaniem środowiska naukowego nie tylko ze względu na fakt, że ujawniły one tak wczesną i wyjątkową w swej formie budowlę, poszerzającą dotychczasową nieliczną grupę przykładów wczesnopiastowskiej architektury monumentalnej, oraz odsłoniły w jej sąsiedztwie kamienne relikty późniejszych imponujących obiektów niewątpliwie funkcjonalnie z nią powiązanych świadczących o nieprzerwanie dużym znaczeniu grodu w Gieczu dla członków dynastii, również po katastrofie czeskiego najazdu (1038) – podkreśla Teresa Krysztofiak, kierownik Rezerwatu Archeologicznego Gród Wczesnopiastowski w Gieczu.
Przede wszystkim jednak archeologiczne eksploracje na gieckim grodzisku ujawniają co jest niezwykle rzadkie, a wręcz wyjątkowe relikty bardzo dobrze zachowane, często z partią naziemną, co daje wyjątkową okazję zapoznania się z rozmachem piastowskich inwestycji oraz bezpośredniej obserwacji technik murarskich stosowanych przez wczesnośredniowiecznych budowniczych. Również w większym stopniu niż zazwyczaj ukazują bogaty wachlarz rozwiązań formalnych wskazujących na źródła ich inspiracji.
Kontynuacja wieloletniej tradycji spotkań naukowych
Tegoroczne lipcowe spotkanie było kontynuacją gieckiej tradycji prezentowania środowisku naukowemu nowo odkrytych reliktów in situ. Takie wydarzenia odbyły się w Rezerwacie Archeologicznym w Gieczu już kilkakrotnie, każdorazowo po zakończeniu kolejnych etapów badań (2002, 2004, 2016, 2018).
Nowe relikty i dyskusja nad ich znaczeniem
Przybyłym do Giecza w tym roku historykom, historykom sztuki i archeologom zajmującym się początkami państwa polskiego przedstawiono efekty prac, które prowadzono w latach 2024-2026 na terenie przylegającym do pozostałości XI-wiecznego kościoła od strony południowo-wschodniej.
Prowadząca badania archeologiczne Teresa Krysztofiak oraz konsultująca je z zakresu historii architektury prof. UJ dr hab. Teresa Rodzińska-Chorąży scharakteryzowały przybyłym do Giecza archeologom, historykom i historykom sztuki zajmującym się badaniami nad początkami państwa polskiego kontekst odkrycia nowych, kolejnych reliktów architektonicznych świadczących o realizacjach budowlanych przeprowadzonych na tym terenie w okresie od 2. połowy XI do połowy XII stulecia. Przedstawiona została także wstępna interpretacja dotycząca ich funkcji.
Ustalenia te były żywo dyskutowane, szczególnie podczas bezpośredniej obserwacji murów. Ścierały się różne poglądy na temat interpretacji ukazywanych reliktów, a rozmowy dostarczyły wielu inspiracji do wyznaczenia kierunków dalszych badań nad odsłoniętymi formami.
Giecz nadal odgrywał ważną rolę w państwie Piastów
Wszyscy uczestnicy spotkania byli zgodni w jednym odkrycia te stanowią bardzo silny argument przemawiający za zachowaniem dużej rangi gieckiego ośrodka grodowego w strukturach państwa piastowskiego w okresie po restytucji monarchii w 2. połowie XI stulecia i skłaniają do rewizji dotychczasowych poglądów marginalizujących znaczenie Giecza dla członków dynastii Piastów po najeździe księcia Brzetysława, który skutkował przesiedleniem grupy Gieczan do Czech (1038).
