Trwa kolejna już ekspedycja archeologiczna w rejonie kościoła św. Jerzego na gnieźnieńskim Wzgórzu Lecha. Cel jest niezmiennie jeden – wskazanie i udowodnienie, że palatium – wczesnopiastowska siedziba książęca pierwszych władców Polski, znajduje się w miejscu wskazywanym przez badaczy.
„Ekspedycja Palatium 2025” to wspólnego przedsięwzięcie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie i Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej. O tym, że na Górze Lechowej znajdowało się palatium, nie mają wątpliwości współcześni badacze, ani nie mieli ich też wcześniejsi – jak jeszcze przed wojną Wojciech Kóčka i biskup Antoni Laubitz czy tuż po wojnie Witold Hensel i Gabriela Mikołajczyk. W tym momencie badacze podążają natrafionymi śladami fundamentu – rowu wkopanego w glinę na głębokość 1,75 metra. Jest on wypełniony gruzem i zaprawą. Jak informuje Muzeum Początków Państwa Polskiego – analiza 200 próbek z tego materiału wykazała, że dominuje w fundamencie piaskowiec kwarcytyczny, typowy dla architektury z czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego.
„Technika budowy odpowiada tej znanej z odkrytej wcześniej (2010, 2019) kamiennej bramy wjazdowej do grodu – rozwiązania mającego w Wielkopolsce jedyny odpowiednik na krakowskim Wawelu. Ustalono też, że mury rozebrano wtórnie na przełomie XI i XII wieku, dlatego zachował się jedynie ich ślad w ziemi” – przekazują badacze z muzeum.
Jak to się zaczęło?
„Impulsem do wznowienia badań było znalezisko Pawła Danielewicza, dokonane podczas modernizacji odwodnienia katedry. Na terenie tzw. członu książęcego grodu, na północ od kościoła św. Jerzego, ujawniono wkop fundamentowy związany z wczesnośredniowieczną architekturą kamienną. Naukowcy przeanalizowali potężny „negatyw” fundamentu – rów wkopany w glinę na głębokość aż 1,75 metra, wypełniony gruzem i zaprawą. Analiza 200 próbek wykazała, że dominującym materiałem (65%) był piaskowiec kwarcytyczny, typowy dla architektury z czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego” – przypominają archeolodzy.
W trakcie obecnych wykopalisk znaleziono już ponad 1300 fragmentów ceramiki, przedmiotów z brązu, ozdoby szklane oraz fragmenty posadzki. Na razie badacze uchylają się od jednoznacznego potwierdzenia czy są to relikty palatium, jednak uznają, że to odkrycie jest najpoważniejszą z dotychczasowych przesłanek do stwierdzenia tego. Prace są kontynuowane.
