W ubiegłym tygodniu poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica) spotkał się z lokalnymi mediami, aby przedstawić szczegóły rządowego programu „Aktywni Seniorzy – ASY” na lata 2026-2023. Jak podkreślił, to największy od lat pakiet działań skierowanych do osób w wieku 60+, a jego celem jest „realna poprawa jakości życia seniorów poprzez aktywność, edukację i wsparcie środowiskowe”.
Program, który wszedł w życie 16 grudnia ubiegłego roku, dysponuje budżetem 610 mln zł i ma odpowiadać na wyzwania demograficzne, w tym szybkie starzenie się społeczeństwa. W dokumencie czytamy, że „osoby w wieku 60+ stanowią już ponad jedną czwartą populacji, a do 2050 r. ich udział wzrośnie do ok. 40%” – co, jak zaznaczono, wymaga długofalowej polityki senioralnej. – Te wyzwania to przede wszystkim sprawa dostępu do służby zdrowia, ale także sprawa aktywizacji społecznej i integracji, czy zainteresowania i umożliwienia edukacji przez całe życie – mówił parlamentarzysta.
Tylko w roku 2026 na działania w ramach programu rząd planuje przeznaczyć 100 mln zł. Podczas konferencji prasowej poseł Tadeusz Tomaszewski omówił główne obszary, które – zgodnie z dokumentem – obejmują: rozwój strategii senioralnych, edukację osób starszych, wzmacnianie partycypacji społecznej, integrację międzypokoleniową oraz rozwój dziennych form wsparcia, takich jak domy i kluby „Aktywny Senior”.
Szczególną uwagę parlamentarzysta zwrócił na dwa z pięciu wymienionych priorytetów – partycypację społeczną seniorów i rozwój dziennych form wsparcia – ponieważ to właśnie do nich ogłoszono pierwsze konkursy ofert na rok 2026.
Jak wynika z ogłoszenia konkursowego w przypadku partycypacji społecznej seniorów, jednostki samorządu terytorialnego, przy których działają rady seniorów, mogą ubiegać się o środki na: wspieranie samoorganizacji środowisk senioralnych, działania obywatelskie i konsultacyjne, inicjatywy przeciwdziałające osamotnieniu. Dotacje przyznawane w ramach tego priorytetu mogą pokryć do 80% kosztów projektu, jednak nie więcej niż 20 tys. zł. W dokumencie podkreślono, że „dotacja może zostać przeznaczona wyłącznie na projekty podejmowane wskutek inicjatywy Rady Seniorów lub w wyniku konsultacji z Radą Seniorów”. – Tutaj apeluję do wszystkich gmin, żeby jednak korzystały z tego zapisu, który widnieje w ustawie o samorządzie gminnym, żeby taki organ pomocniczy wspólnie ze środowiskiem senioralnym powołać. W powiecie gnieźnieńskim na razie rady seniorów mają dwie gminy: gmina Czerniejewo i Miasto Gniezno. Pozostałe gminy nie posiadając takiego organu jakby same wyłączają się z możliwości pozyskania tych środków – mówił poseł Tadeusz Tomaszewski. Nabór wniosków w tym priorytecie potrwa do 26 kwietnia 2026 r.
Drugi z ogłoszonych konkursów dotyczy tworzenia i utrzymywania ośrodków wsparcia – Dziennych Domów „Aktywny Senior” oraz Klubów „Aktywny Senior”. Termin składania ofert upływa 21 kwietnia. Samorządy mogą ubiegać się o kwoty: do 400 tys. zł na utworzenie Dziennego Domu, do 200 tys. zł na utworzenie Klubu oraz o środki na bieżące funkcjonowanie istniejących placówek. W dokumencie zaznaczono, że „kwota dofinansowania na utrzymanie jednego miejsca wynosi nie więcej niż 400 zł miesięcznie w Dziennym Domu oraz 200 zł w Klubie”. – Tutaj aplikować mogą jednostki samorządu terytorialnego, z tym że znów to jednak powinno być przemyślane systemowo. O te środki mogą aplikować ci, którzy mają gminne programy na rzecz seniorów i te gminne programy przewidują takie formy aktywizacji. Ma to być element świadomej polityki senioralnej danej gminy – zaznaczył parlamentarzysta.
Oferty w obydwu obszarach można składać przez Generator Obsługi Dotacji oraz e-Doręczenia.
Podczas konferencji poseł podkreślił, że program może przynieść wymierne korzyści także dla powiatu gnieźnieńskiego. Wskazał, że środki są dostępne zarówno dla gmin, jak i powiatów, łączącym warunkiem dla wymienionych priorytetów jest przemyślana polityka senioralna na szczeblu lokalnym. Jak zapisano w programie, „szczególna uwaga położona będzie na działaniach w obszarach wiejskich”, co – jak zauważył parlamentarzysta – otwiera dodatkowe możliwości dla mniejszych miejscowości. – Potrzeby są ogromne, zwłaszcza osób samotnych, które pozostają w domach. Dla nich te formy ich aktywizacji stanowią bardzo ważny element codziennego życia, lepszego życia dla seniorów – podsumował poseł.
