Prawie 19 milionów złotych będzie kosztowała rewitalizacja Parku Miejskiego im. gen. Władysława Andersa w Gnieźnie. W czwartek, 27 sierpnia podpisano umowę na realizację jednej z największych inwestycji zielonych w mieście. Prace potrwają 18 miesięcy, a całość – w stu procentach – zostanie sfinansowana z Funduszy Szwajcarskich. Zakres prac jest szeroki i obejmuje zarówno nowe nasadzenia, jak i infrastrukturę rekreacyjną, edukacyjną oraz rozwiązania proekologiczne.
Zakład Zieleni Miejskiej w Gnieźnie rozpoczyna przygotowania do jednej z najważniejszych inwestycji związanych z miejską zielenią. Chodzi o projekt rewitalizacji Parku Miejskiego przy ul. Sobieskiego, czyli historycznej przestrzeni, znanej dziś jako Park im. gen. Władysława Andersa. Planowane działania obejmą kompleksową odnowę terenu, łącząc ochronę przyrody, rozwiązania związane z retencją wody, nową infrastrukturę rekreacyjną i edukacyjną oraz funkcję społeczną. Do zrewitalizowania będzie aż 15 hektarów terenu!
Warto wspomnieć, że park, który przez lata był jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc spacerowych w Gnieźnie, stracił część swojego dawnego charakteru po nawałnicy z sierpnia 2017 roku. W wyniku silnego wiatru wiele drzew zostało uszkodzonych, a część z nich do dziś pozostaje w słabej kondycji. Rewitalizacja ma przywrócić temu obszarowi jego funkcje i estetykę, a jednocześnie zwiększyć odporność parku na ekstremalne zjawiska pogodowe, które coraz częściej dotykają również miejskie tereny zielone.
Michał Powałowski, prezydent Gniezna podkreślał podczas podpisania dokumentów, że to moment ważny dla miasta i jego mieszkańców. – Podpisujemy umowę na rewitalizację najbardziej charakterystycznej zielonej przestrzeni w centrum miasta. Ten park ma swoją historię, ale też wyjątkowy charakter. Sama rewitalizacja to nie tylko odnowienie alejek czy wymiana infrastruktury – znacznie więcej się tutaj wydarzy. Chcemy, aby ta przestrzeń była nowoczesna, przyjazna, odporna na zmiany klimatu i jak najdłużej służyła mieszkańców – mówił prezydent. Jak zaznaczył, projekt zakłada zarówno retencję wody, jak i zwiększenie bioróżnorodności. – Pojawi się 250 nowych drzew, tysiące krzewów, bylin, pnączy i roślin cebulkowych. Zmodernizowane zostanie przejście przez nasyp kolejowy, odnowiony będzie ciąg pieszy na nasypie, a na stawkach pojawią się nowe mostki. Wszystko po to, aby podkreślić historyczny charakter tego miejsca, a jednocześnie uczynić je bardziej przyjaznym i zachęcającym do korzystania – wymieniał włodarz Gniezna. Prezydent zwrócił również uwagę na finansowanie inwestycji. – 19 milionów złotych przeznaczonych na rewitalizację parku pochodzi z Funduszy Szwajcarskich, co oznacza, że w całości finansują one to przedsięwzięcie. Cieszę się też, że prace wykona gnieźnieńska firma Gardenia – lokalny przedsiębiorca będzie rewitalizował tę przestrzeń – zaznaczył.
Zrewitalizowany park będzie pełnił kilka równoległych funkcji: ekologiczną, z naciskiem na ochronę przyrody i zwiększenie bioróżnorodności; hydrologiczną, dzięki rozwiązaniom związanym z retencją wody; rekreacyjną, poprzez nową infrastrukturę dla mieszkańców; edukacyjną, dzięki licznym tablicom informacyjnym; oraz społeczną, tworząc przestrzeń spotkań i wspólnych działań, m.in. w ogrodzie społecznym.
Małgorzata Kania, kierowniczka Zakładu Zieleni Miejskiej wskazuje na ekologiczny charakter projektu. – Park będzie pełnił nowe funkcje, ale pozostajemy przy tej pierwotnej: przy wzmocnieniu ekosystemu, który tu istnieje. Tam, gdzie są naturalne zagłębienia, powstaną niecki z roślinnością wilgociolubną, a na wywyższeniach – łąka kwietna. Drzewa zostaną dobrane do warunków terenowych: gatunki lubiące okresowe zalewanie trafią na niższe partie, a te odporne na suszę – wyżej – informuje. W ramach inwestycji powstaną nowe ścieżki, trzy mostki, liczne tablice edukacyjne oraz ogród społeczny. – Obok ogrodu znajdzie się toaleta, by osoby pracujące w tej przestrzeni mogły zostać dłużej, będą one mogły skorzystać z tej toalety, umyć ręce po pracach, jakie będą tam wykonywać – mówi Małgorzata Kania. – Nowością będzie poszerzenie przejścia na nasypie kolejowym; chcemy odzyskać pierwotne osie widokowe. Na nasypie zostanie posadowiona kładka z kraty wema o szerokości 2,5 metra, po której będzie można chodzić – dodaje.
Zawsze przy tego typu inwestycjach pojawia się pytanie o dostępność. Według zapowiedzi, po rewitalizacji teren ten będzie przystosowany do potrzeb różnych osób, m.in. seniorów, osób z wózkami, rodziców z dziećmi, czy osób z niepełnosprawnościami. Istotna jest również jedna z wpisanych funkcji, którą park ma pełnić po przeprowadzeniu inwestycji. Chodzi o społeczny wymiar przedsięwzięcia. – Nie ukrywam, że to jest jeden z bardzo ważnych elementów. Mówiąc o tej funkcji społecznej trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na tzw. ogród społeczny, który tutaj powstanie. Wydaje mi się, że będzie to doskonała przestrzeń do tego, żeby najpierw coś zaprojektować, następnie to stworzyć, a potem o to dbać. To nie będzie tylko roślinność, którą będzie można podziwiać, ale to będzie miejsce spotkań, rozmów, działań, które będą przyczyniały się do współtworzenia tego miejsca. Swoje miejsce znajdzie tu również „żywy pomnik” – chcemy wykorzystać naturalne elementy, by stworzyć coś co będzie walorem architektonicznym i będzie służyło wszelkiego rodzaju owadom, czy ptakom za schronienie. Mamy nadzieję, że te dwa elementy – ogród społeczny i żywy pomnik – będą współtworzyć mieszkańcy. Nie chcemy wszystkiego narzucać, chcemy dać przestrzeń do działania i poczucia odpowiedzialności za to miejsce, które ma służyć wszystkim – mówi Beata Czechańska, radna w Radzie Miasta Gniezna.
Jeżeli już mowa o dostępności, to warto też zaznaczyć, że o ile po rewitalizacji teren ma być dostępny dla wszystkich, w trakcie prowadzenia inwestycji należy się liczyć z pewnymi utrudnieniami. Marek Hernacki z firmy Gardenia, która będzie realizować to przedsięwzięcie, zapowiada stopniowe zamykanie terenu. – Park pozostanie otwarty od strony ulicy Sobieskiego jeszcze przez około 2-3 miesiące. Resztę parku będziemy musieli zamknąć. Po tym czasie, w okolicach listopada, zamkniemy cały teren do końca inwestycji. Wiem, że to utrudnienie, ale jest niezbędne, by prowadzić prace. Pracujące maszyny, wykopy, rowy z kablami elektrycznymi – to teren budowy, na który nie można wchodzić. Prosimy mieszkańców o wyrozumiałość – mówi Marek Hernacki. Jak zapowiada, w pierwszym tygodniu września teren zostanie ogrodzony, pierwsze roboty budowalne mają ruszyć w przeciągu dwóch tygodni. Całkowity czas realizacji inwestycji przewidziano na 18 miesięcy.
Podsumowując, rewitalizacja Parku Miejskiego to projekt, który w praktyce przeorganizuje i odnowi cały, 15-hektarowy teren. Zakres prac jest szeroki i obejmuje zarówno nowe nasadzenia, jak i infrastrukturę rekreacyjną, edukacyjną oraz rozwiązania proekologiczne. To m.in.: ponad 250 nowych drzew dobranych do warunków terenowych (m.in. graby pospolite, lipy drobnolistne, buki pospolite, drzewa owocowe), ponad 7 300 krzewów i pnączy (w tym cisy, lilaki, derenie, róże okrywowe i bluszcze), tysiące bylin i roślin cebulowych (np. ciemierniki, hiacynty, szafirki), ponad 1 200 roślin wilgociolubnych, łąka kwietna, nowe kładki na stawach, nowa ścieżka na nasypie kolejowym, nowy wiadukt i poszerzone przejście przez nasyp, trzy nowe kładki nad stawami, mineralne nawierzchnie alei, pochylnie i schody bez barier, stalowa altana, ogólnodostępna toaleta, ogród społeczny, siłownia zewnętrzna, ścieżka edukacyjna, energooszczędne oświetlenie i monitoring
Umowa z wykonawcą opiewa na kwotę 18 287 489,00 zł. Rewitalizacja Parku Miejskiego im. gen. Władysława Andersa to część projektu „Gniezno, klimatycznie!” realizowanego z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej.
