W Wielkopolsce, tak jak w innych regionach kraju, obowiązuje „uchwała antysmogowa”. Określa ona daty, od których używanie np. kotłów „kopciuchów” czy kotłów bezklasowych jest zabronione. Do 2030 roku region musi spełnić nowe, zaostrzone poziomy zanieczyszczeń powietrza.
Tzw. „uchwały antysmogowe” wprowadziły ograniczenia w zakresie stosowania kotłów oraz tzw. miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń np. kominków i pieców. Wprowadziły również zakaz stosowania najgorszej jakości paliw stałych np. bardzo drobnego miału lub węgla brunatnego czy flotokoncentratu. Chodzi o stopniowe zwiększanie czystości i jakości powietrza w sezonach grzewczych w naszych gminach. Z końcem 2023 roku dozwolona eksploatacja „kopciuchów” jest zakazana, a od 1 stycznia 2024 r. brak jest możliwości eksploatacji w Wielkopolsce kotłów bezklasowych. Natomiast kotły spełniające wymagania dla klasy 3 lub 4 według normy PN-EN 303-5:2012 muszą zostać wyłączone z eksploatacji do 1 stycznia 2028 r. Kotły tzw. 5 klasy, zainstalowane przed wejściem w życie uchwał, będą mogły być użytkowane dożywotnio. Od 1 stycznia tego roku, miejscowe ogrzewacze pomieszczeń, jak np. piece kaflowe, kominki czy kozy, powinny spełniać wymagania ekoprojektu lub ich sprawność cieplna musi wynosić co najmniej 80%. Jeśli tych wymagań nie spełniają, muszą zostać wyposażone w urządzenia redukujące emisję pyłu.
Pracownicy gminy czy straż gminna, mogą kontrolować piece i sposób ogrzewania w domach. Pozwala na to Prawo ochrony środowiska oraz lokalne „uchwały antysmogowe”. Z takimi kontrolami, z początkiem marca, ruszono w Gminie Powidz. Dokonują tego upoważnieni pracownicy Urzędu Gminy. „Kontrole dotyczyć będą głównie nielegalnego spalania odpadów, jakości stosowanych paliw, rodzaju źródła ciepła oraz przestrzegania zapisów uchwały antysmogowej dla Województwa Wielkopolskiego” – informuje gmina. Kontrole mogą odbywać się bez wcześniejszego zapowiedzenia, w godzinach 8.00 – 20.00. Za niewpuszczenie urzędnika na teren posesji lub utrudnianie kontroli, grozi kara. „Czynności kontrolne wykonywane będą w obecności właściciela nieruchomości lub pełnoletniego domownika. Podczas kontroli upoważnieni pracownicy mogą wykonać dokumentację fotograficzną. Z czynności kontrolnych sporządzany zostanie protokół. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, właściciel budynku będzie zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości i powtórnie skontrolowany” – przekazują dalej urzędnicy.
Urząd Gminy w Powidzu podpowiada też, jak ułatwić kontrolę, by ta przebiegła sprawnie:
1. Dokumentacja techniczna urządzenia grzewczego.
• Certyfikat pieca/kotła: dokument potwierdzający, że piec spełnia wymogi ekoprojektu (EcoDesign) lub klasy 3, 4 lub 5 (zgodnie z lokalną uchwałą antysmogową).
• Instrukcja obsługi/dokumentacja techniczna: jeśli urządzenie jest starsze, warto mieć dokument potwierdzający jego klasę lub sprawność cieplną (powyżej 80%).
• Tabliczka znamionowa: należy się upewnić, że jest czytelna i znajduje się na piecu.
2. Dokumentacja paliwa.
• Dowody zakupu opału: faktury lub paragony za węgiel, ekogroszek, pellet lub drewno. Dokumenty te potwierdzają, że paliwo jest odpowiedniej jakości i nie jest odpadem.
• Certyfikaty jakości paliwa: warto posiadać dokumenty potwierdzające parametry spalanego węgla lub drewna.
3. Kontrola składziku opału.
• Porządek w kotłowni: urzędnicy sprawdzą czy obok pieca nie znajdują się niedozwolone materiały (śmieci, plastik, meble, mokre drewno).
• Suchy opał: kontrolujący mogą sprawdzić wilgotność drewna za pomocą wilgotnościomierza.
