Film i Historia
Premiera nowego filmu gnieźnieńskiego dziennikarza i reżysera. Opowiada on o wojennych losach regionu Turku

W Muzeum Miasta Turku miała miejsce prapremiera filmu w reżyserii Piotra Robakowskiego. „Archiwum Igły” to film dokumentalny traktujący o niezwykle obszernym i cennym historycznie zbiorze ikonograficznym mówiącym o wojennej Polsce.
Kreisbildstelle Turek/Wartheland to 3878 negatywów wykonanych w latach 1941 – 1943 w wielkopolskim Turku i okolicach. Ten wyjątkowy i w skali kraju potężny zbiór powstał w tamtejszej agendzie terenowej związanej z hitlerowską propagandą. W całym „Kraju Warty” podobne instytucje powstawały w poszczególnych powiatach. Miały one za zadanie fotografowanie i filmowanie tych terenów pod niemiecką administracją. Cel był jeden – propaganda. Na czele powiatowych jednostek Kreisbildstelle stali nauczyciele obeznani w obsłudze sprzętu fotograficznego i filmowego. Taka terenowa agenda powstała także w Turku, a na jej czele stanął nauczyciel Schultz z miejscowości Żuki. Zajął się on rozpowszechnianiem niemieckich filmów oświatowych w szkołach i miastach powiatu oraz wykonywaniem zdjęć z życia miasta i powiatu.
Dziś wiadomo, że agenda terenowa Kreisbildstelle Turek/Wartheland wykonała około 4000 zdjęć z terenu Turku i powiatu. Muzeum Miasta Turku posiada obecnie 3878 negatywów, które są posegregowane tematycznie. Prezentują one m.in. budynki administracji publicznej, organizacji paramilitarnych i obiektów partyjnych; zabytki; zdjęcia szlaków komunikacyjnych oraz relacje z wielu uroczystości, zebrań i wieców, a także krajobrazy Turku i okolic.
Kiedy Niemcy szykowali się do odwrotu z terenu Turku pod presją nacierającej Armii Czerwonej, dokumenty urzędowe złożyli w obecnej Szkole Podstawowej nr 1, by z niej wywieść je na zachód. Tam podczas pakowania dokumentów tekturową teczkę z pieczęcią Kreisbildstelle Turek/Wartheland potajemnie zabrał pan Saturnin Bakalarek. W czasie II wojny światowej wstąpił do konspiracji i przyjął pseudonim „Igła”, stąd to obszerne archiwum nazywane jest jego nazwą.
„Zbiór negatywów Kreisbildstelle Turek/Wartheland czy też Archiwum „Igły” w ogromnym stopniu przyczynił się do powiększenia naszej wiedzy na temat okresu okupacji na terenie miasta Turku i powiatu. Ukazał działalność okupanta i jego pewność, iż ziemie polskie na zawsze pozostaną w granicach III Rzeszy. Przedstawił obraz miasta i ludzi tego strasznego czasu, kiedy Polacy, tak niechętnie tutaj fotografowani, walczyli o przetrwanie, zachowanie języka i kultury” – informuje Muzeum Miasta Turku.
Z inicjatywy samego muzeum oraz Instytutu Pamięci Narodowej, powstał na temat zbioru film dokumentalny w reżyserii gnieźnieńskiego dziennikarza i reżysera – Piotra Robakowskiego. Jego prapremiera miała miejsce 11 czerwca w siedzibie Muzeum Miasta Turku. Film dla szerszej publiczności zostanie zaprezentowany we wrześniu, w paśmie programu Telewizji Polskiej.




