W piątek, 25 września w Centrum Kultury „Scena To Dziwna” w Gnieźnie odbyło się spotkanie, które trudno nazwać zwykłym spektaklem. „Nie tylko Przemyk” – lekcja tematyczna w formie interaktywnego przedstawienia – zgromadziła w eSTeDe młodzież ze szkół ponadpodstawowych oraz dorosłych odbiorców, oferując im intensywną i wymagającą podróż przez historię najnowszą. To wydarzenie, przygotowane w ramach realizowanego przez ośrodek projektu „Wajdalizmy. Historia buntu”, pokazało, że o trudnych tematach można (a może i należy) mówić w sposób angażujący, nowoczesny i głęboko poruszający.
Spektakl „Nie tylko Przemyk” opowiada o młodych ludziach, którzy w grudniu 1981 roku – mimo ostrzeżeń i realnego zagrożenia – zdecydowali się wesprzeć strajkujących stoczniowców. Ich wybory i konsekwencje tamtych decyzji, a także ich emocje stały się osią narracji, wzbogaconej świadectwami uczestników wydarzeń. Twórcy przedstawienia sięgnęli również po historię Grzegorza Przemyka, ukazując go nie tylko jako ofiarę brutalnego systemu, ale przede wszystkim jako młodego poetę, którego wrażliwość nadaje tragedii dodatkowy wymiar; podobnie jak poruszająca relacja jego matki, Barbary Sadowskiej, która nigdy nie podniosła się po śmierci jedynego syna.
W eSTeDe widzowie zobaczyli spektakl, który łączy elementy muzyczne, dźwiękowe i interaktywne. Atak na Stocznię Gdańską został oddany przez sugestywną warstwę dźwiękową, a piosenki wykonywane na żywo budowały emocjonalny rytm opowieści. Co ważne, publiczność nie była jedynie biernym odbiorcą – twórcy zapraszali do refleksji, zadawali pytania, prowokowali do zastanowienia się nad tym, jak sami postąpilibyśmy w obliczu zagrożenia i konieczności obrony wartości.
Po spektaklu odbyła się rozmowa z reżyserem Piotrem Wyszomirskim oraz aktorami – Moniką Łącz i Marcinem Kryżą. Ta część otworzyła przestrzeń do wymiany spostrzeżeń, zarówno ze strony młodzieży, jak i dorosłych uczestników. Padły pytania o pamięć zbiorową, o cenę odwagi, o to dlaczego niektóre historie, choć ważne, wciąż pozostają na marginesie publicznej świadomości.
Projekt „Wajdalizmy. Historia buntu” został dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Funduszu Promocji Kultury.
