Nazewnictwo ulic
Od Edwarda Grabskiego, do Cukrowni. Będzie nowa ulica

Gnieznu przybędzie nowa droga w południowej części miasta, której nazwa będzie przypominać zakład na którego dawnym terenie się znajduje.
Na najbliższej sesji Rady Miasta Gniezna radni przyjmą nazwę dla nowoprojektowanej ulicy, która przebiegnie przez tereny po dawnej cukrowni. Będzie ona mieć początek przy wylocie ulicy Okulickiego i wzdłuż torów kolei wąskotorowej, dawnej bramy głównej cukrowni (ul. Edwarda Grabskiego) zakończy swój bieg w okolicy ul. Polnej. Ulica ma upamiętniać cukrownię i taką nazwę przyjmą radni – ulica Cukrownia.
„Nadanie nazwy ul. Cukrownia pozwoli na upamiętnienie terenu jednego z najważniejszych
zakładów przemysłowych w Gnieźnie, który zapewniał miejsca pracy na przestrzeni lat tysiącom
gnieźnian. Spółka Komandytowa „Cukrownia Grabski, Jeschke i Spółka – Gniezno” założona
została w 1881 r. przez Leona Grabskiego i Adolfa Jeschekiego. Do 1918 roku prowadzona była
przez Leona Grabskiego, następnie przez Edwarda Grabskiego współwłaściciela cukrowni,
zasłużonego dla miasta działacza społecznego. Budowę cukrowni rozpoczęto w marcu 1882 r.,
a już w październiku przeprowadzono pierwszą kampanię cukrowniczą, podczas której przerobiono
20 tys. ton buraków. Na potrzeby cukrowni w 1883 r. poprowadzono do Odrowąża, wąskotorową
linię kolejową, długości 18 km, służącą do przewozu buraków cukrowych. Budynki produkcyjne
cukrowni wzniesiono na terenie folwarku Balcerkowo. W 1937 r. w nowoczesnej cukrowni
przerobiono ok. 55 tys. ton buraków i wyprodukowano 9 213 ton cukru.
W czasie I i II wojny światowej cukrownia funkcjonowała pod niemieckim zarządem
komisarycznym. W październiku 1945 r. upaństwowiona zmieniła nazwę na „Cukrownia Gniezno”.
Willa właścicieli cukrowni w 1959 roku zaadaptowana została na przedszkole zakładowe cukrowni.
W latach 90-XX w. sprywatyzowana cukrownia została wykupiona i przejęta przez prywatnego
właściciela, który zakończył produkcję. Urządzenia i maszyny przewieziono do cukrowni
w Gosławicach, a budynki produkcyjne od 2004 r. zaczęto wyburzać. Cukrownia w Gosławicach
nazwana została Cukrownią Gniezno z siedzibą w Gosławicach. Obecnie z całego zespołu
przemysłowego pozostał jedynie budynek administracyjny z garażami oraz willa właściciela
cukrowni, które objęte zostały w 2004 roku ochroną konserwatorską. Dziś część terenu po dawnej
cukrowni przechodzi metamorfozę i przeobraża się w atrakcyjną przestrzeń do życia, a cały
kompleks, pozostaje w pamięci gnieźnian i mieszkańców gmin sąsiednich nadal jako „Cukrownia
Gniezno”” – czytamy w projekcie uchwały.



