Poznawanie lokalnego dziedzictwa poprzez zabawę, integrację i doświadczenia angażujące wszystkie zmysły było głównym celem projektu „Piastowskie Ścieżki Zmysłów – Integracja przez Historię i Edukacyjną Grę Terenową”. Inicjatywa zrealizowana przez Stowarzyszenie Eksploracyjno-Historyczne „Piast Underground” pokazała, że historia Strzelna może być atrakcyjna, dostępna i inspirująca dla mieszkańców w każdym wieku.
Projekt „Piastowskie Ścieżki Zmysłów – Integracja przez Historię i Edukacyjną Grę Terenową” to autorska inicjatywa realizowana w Strzelnie przez Stowarzyszenie Eksploracyjno-Historyczne „Piast Underground”. Przedsięwzięcie w nowatorski sposób połączyło popularyzację bogatego dziedzictwa kulturowego Kujaw z aktywizacją społeczną oraz edukacją sensoryczną.
Ideą projektu było odejście od tradycyjnego, podręcznikowego poznawania dziejów na rzecz bezpośredniego doświadczania historii. Organizatorzy postawili na aktywne odkrywanie przeszłości poprzez udział w edukacyjnej grze terenowej, rozwiązywanie zagadek, wykonywanie zadań oraz odwiedzanie miejsc związanych z historią Strzelna. Ważnym elementem przedsięwzięcia była także integracja społeczna. W działaniach uczestniczyły całe rodziny, a projekt został przygotowany w taki sposób, aby mogli w nim brać udział zarówno najmłodsi, jak i seniorzy oraz osoby o szczególnych potrzebach rozwojowych. Istotną rolę odegrała również edukacja sensoryczna, zachęcająca do poznawania historii poprzez wzrok, słuch i dotyk.
Jednym z najważniejszych elementów projektu były warsztaty, w których udział wzięło 26 uczestników. Zajęcia przygotowano tak by historia Strzelna była opowiedziana poprzez działanie, ruch, obserwację, dotyk, współpracę i samodzielne odkrywanie.
Podczas warsztatów dzieci i młodzież pracowały w grupach, rozwiązywały zadania i zagadki, poznawały charakterystyczne miejsca oraz zabytki Strzelna, a także uczyły się rozpoznawać je na fotografiach i specjalnie przygotowanych materiałach edukacyjnych. Ważną częścią zajęć były puzzle przedstawiające lokalne zabytki i symbole – Dla młodszych dzieci była to atrakcyjna forma zabawy rozwijająca spostrzegawczość, koncentrację i koordynację, natomiast starsi uczestnicy mogli zwracać większą uwagę na szczegóły architektoniczne oraz związane z nimi informacje historyczne – powiedział nam Dariusz Budkiewicz.
Szczególnym elementem projektu była specjalna mapa Strzelna przygotowana przez prezesa Stowarzyszenia Dariusza Budkiewicza, na której zlokalizowano aż 37 miejsc związanych z historią, zabytkami i lokalnym dziedzictwem miasta. Uczestnicy mogli dzięki niej samodzielnie odkrywać kolejne punkty, orientować się w przestrzeni i poznawać miejsca, obok których niejednokrotnie przechodzili wcześniej, nie znając ich historii.
Warsztaty obejmowały także elementy sensoryczne. Uczestnicy pracowali z różnymi materiałami, fakturami, przedmiotami i pomocami edukacyjnymi, angażując kilka zmysłów jednocześnie – Chodziło o to, aby historii nie tylko słuchać, ale również ją zobaczyć, dotknąć, odnaleźć, dopasować i przeżyć poprzez własne działanie – mówi Dariusz Budkiewicz.
Duże znaczenie miała praca zespołowa. Dzieci musiały się ze sobą komunikować, uzgadniać odpowiedzi, dzielić zadaniami i wspólnie dochodzić do rozwiązania – Zależało nam na tym, aby każdy uczestnik niezależnie od wieku czy temperamentu mógł znaleźć dla siebie odpowiednią rolę – powiedział Dariusz Budkiewicz.
Dodatkowym zadaniem był quiz dotyczący miejsc zaznaczonych na mapie. Pytania wymagały od uczestników uważnej obserwacji, zapamiętywania informacji i wykorzystania wiedzy zdobytej podczas wcześniejszych zajęć. Dzięki temu warsztaty oraz późniejsza gra terenowa łączyły edukację regionalną z aktywnością, elementami rywalizacji i wspólnym rozwiązywaniem problemów. Warsztatom towarzyszyło wiele emocji. Była ciekawość przy kolejnych zadaniach, zaskoczenie podczas odkrywania informacji o znanych miejscach, dużo radości po poprawnym rozwiązaniu zagadek, a także zdrowa rywalizacja i wzajemne dopingowanie się – Szczególnie podczas zadań praktycznych było widać duże zaangażowanie dzieci pojawiały się momenty skupienia, spontanicznych reakcji, śmiechu i satysfakcji ze wspólnie osiągniętego celu – dodaje Dariusz Budkiewicz.
Organizatorem przedsięwzięcia było Stowarzyszenie Eksploracyjno-Historyczne „Piast Underground”. Organizacja została powołana do życia 5 maja 2023 roku w Strzelnie z inicjatywy lokalnych pasjonatów historii: Dawida Pawlaka, Dariusza Budkiewicza oraz Mariusza Soczyńskiego.
Od początku działalności członkowie stowarzyszenia koncentrują się na badaniu i ochronie lokalnego dziedzictwa historycznego, organizacji warsztatów edukacyjnych oraz popularyzacji historii regionu. Ważnym obszarem ich aktywności jest także budowanie świadomości historycznej mieszkańców oraz angażowanie społeczności lokalnej w ochronę wspólnego dziedzictwa kulturowego Kujaw. Projekt „Piastowskie Ścieżki Zmysłów” doskonale wpisuje się w tę misję, udowadniając, że historia może być nie tylko źródłem wiedzy, ale również przestrzenią do spotkań, współpracy i wspólnej zabawy.
Finał projektu odbył się 19 września. W wydarzeniu uczestniczyły dzieci biorące wcześniej udział w warsztatach wraz z rodzicami. Do wspólnej zabawy dołączyli również zaproszeni goście: czworo dzieci ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego wraz z wychowawcą, a także czworo dzieci z rodzicami ze Strzelna.
Podczas finału uczestnicy wyruszyli w teren, korzystając z przygotowanej mapy w wersji papierowej oraz mogli skorzystać z DEMO Gry Piast Quest, którą tworzy prezes Dariusz Budkiewicz.
Trasa rodzinnej gry terenowej „Odkrywaj zabytki, rozwiązuj zadania i poznawaj historię miasta” została przygotowana w oparciu o 37 miejsc i obiektów stanowiących ważne elementy historycznego oraz kulturowego dziedzictwa Strzelna. Uczestnicy odwiedzali między innymi Tablicę A. A. Michelsona, Bazylikę z unikatowymi kolumnami romańskimi, Rotundę św. Prokopa oraz Zespół Klasztorny Norbertanek. Na mapie znalazły się także Kamień św. Wojciecha, Księga Historii Polski, tablica powstańczego lazaretu, rzeźby Apteki Romańskiej i rzeźba zbója Dąbka. Trasa prowadziła również do Wieży Ciśnień, Pomnika Ofiar II Wojny Światowej, Mogiły Powstańców Wielkopolskich oraz Tablicy Franciszka Pruczkowskiego. Uczestnicy odwiedzili ponadto Stadion im. Ludwika Woźnicy, pomnik dawnego cmentarza żydowskiego, figurkę Animuska, Pomnik Ofiar Katynia oraz Pomnik Lecha Kaczyńskiego i ofiar katastrofy smoleńskiej. Kolejne punkty stanowiły Tablica Haliny Gorlachowej, Miejsce Pamięci Żołnierza Armii Krajowej, Pomnik św. Wojciecha, Tablica Bohaterów Powstania Wielkopolskiego oraz tablica pamięci kapitana inżyniera pilota Grzegorza Falenty. Wśród miejsc związanych z pamięcią historyczną znalazły się również Pomnik Walk o Wyzwolenie Strzelna, Dąb Jana Pawła II, Dąb Chrobry posadzony z okazji 1000. rocznicy Korony Polskiej, Tablica Pamięci Jana Dałkowskiego, Tablica Pamięci księdza kanonika Alojzego Święciochowskiego, Tablica Pamięci księdza prałata Ignacego Czechowskiego oraz Tablica Pamięci Antoniego Słowińskiego. Uczestnicy docierali także do punktu „Pinokio – Witajcie w naszej bajce”, Wieży do suszenia węży strażackich, Parku im. księdza kanonika Ottona Szymków, Tablicy Pamięci Romana Konkiewicza oraz grobów Ferdynanda Gorczycy, doktora medycyny Jakuba Cieślewicza i Ludwika Jasińskiego. Każde z tych miejsc kryło pytania, ciekawostki i zadania, które pozwalały uczestnikom poznać mniej znane fakty z historii miasta oraz jego mieszkańców.
Każdy uczestnik otrzymał specjalnie przygotowaną mapę, na której zaznaczono 37 punktów związanych z historią Strzelna. Zadaniem drużyn było odnalezienie wszystkich miejsc oraz udzielenie odpowiedzi na 37 pytań przygotowanych przez organizatorów. Za każdą prawidłową odpowiedź przyznawano trzy punkty, co oznaczało, że maksymalny wynik wynosił 111 punktów.
W wydarzeniu uczestniczyły całe rodziny. Dzieci, młodzież i rodzice wspólnie poznawali historię miasta, wykonywali zadania terenowe oraz rozwiązywali przygotowane zagadki. Po zakończeniu gry odbyło się podsumowanie projektu, zliczenie punktów, ogłoszenie wyników i wręczenie nagród.
Jak podkreślał Dariusz Budkiewicz –To dla nas wyjątkowy dzień. Podsumowanie wielu tygodni przygotowań, warsztatów, pracy nad materiałami i wspólnego odkrywania lokalnego dziedzictwa. Dziękujemy wszystkim uczestnikom, rodzicom i osobom zaangażowanym w realizację naszego projektu.
Projekt został współfinansowany ze środków Powiatu Mogileńskiego. Partnerem zadania było Centrum Terapii Animus z Magdaleną Budkiewicz. Działania zrealizowane w ramach „Piastowskich Ścieżek Zmysłów” pokazały, że nowoczesna edukacja historyczna może skutecznie łączyć pokolenia, wzmacniać lokalną tożsamość i zachęcać mieszkańców do odkrywania miejsc, które każdego dnia mijają, często nie znając ich niezwykłej historii.
Podczas finałowego spotkania prezes Dariusz Budkiewicz podziękował wszystkim, bez których realizacja projektu byłaby niemożliwa. Szczególne podziękowania skierował do dwóch mam uczestników projektu Natalii Krzemińskiej oraz Elżbiety Talaczyńskiej, które przygotowały dla dzieci słodki poczęstunek. Podziękował również partnerowi projektu Magdalenie Budkiewicz z Centrum Terapii Animus za ogromną pomoc przy organizacji przedsięwzięcia, udostępnienie obiektu oraz co szczególnie ważne, zaproszenie do udziału w projekcie tak licznej grupy dzieci. Podziękowania trafiły również do członków Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Piast Underground”: wiceprezesa Dawida Pawlaka za bezpośrednią pracę z uczestnikami warsztatów, prowadzenie i wspieranie dzieci podczas wykonywania zadań; Eugeniusza Kuczborskiego za przygotowanie stanowisk warsztatowych oraz infrastruktury niezbędnej do prowadzenia zajęć w plenerze;
- Piotra Szumachera za pomoc uczestnikom warsztatów i wsparcie podczas realizacji poszczególnych zadań, Klaudiusza i Oktawiana Budkiewiczów za pomoc merytoryczną przy tworzeniu mapy oraz wszystkich rodziców, opiekunów, gości oraz osobób, które w jakikolwiek sposób wsparły realizację projektu.
Dzięki zaangażowaniu tych wszystkich osób historia Strzelna zyskała kolejną atrakcyjną formę popularyzacji, która pozwala mieszkańcom poznawać przeszłość w sposób aktywny, integrujący i angażujący wszystkie zmysły. Już dzisiaj Dariusz Budkiewicz poinformował, że Stowarzyszenie udostępni stworzoną mapę Powiatowi Mogileńskiemu, Gminie Strzelno oraz placówkom edukacyjnym, a w przyszłości Stowarzyszenie planuje wykonanie map innych miejscowości powiatu mogileńskiego.
