Ponad 14.500 złotych zebrano podczas tegorocznej XVIII Kwesty Cmentarnej w Strzelnie. Za tym wynikiem stoi jednak coś znacznie ważniejszego niż liczby. To historia społecznej inicjatywy, która od 2005 roku pozwoliła uratować dziesiątki zabytkowych nagrobków, upamiętnić bohaterów lokalnej historii i zbudować wyjątkową tradycję łączącą mieszkańców różnych pokoleń.
Przez pięć dni, od 28 października do 1 listopada, wolontariusze Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna prowadzili XVIII Kwestę Cmentarną na starym i nowym cmentarzu w Strzelnie. Mieszkańcy po raz kolejny udowodnili, że los historycznych nekropolii i pamięć o dawnych strzelnianach nie są im obojętne. Do puszek trafiło 14 570,37 złotych, a także 6,01 euro.
Jak podkreśla prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna Mikołaj Kulpa, każda z przekazanych kwot oznacza realną pomoc w ratowaniu zabytkowych miejsc pochówku oraz zachowywaniu lokalnego dziedzictwa – Każda złotówka to cegiełka pamięci. Zebrane środki przeznaczymy na renowację zabytkowych pomników i grobów zasłużonych mieszkańców Strzelna: nauczycieli, powstańców, duchownych i społeczników, którzy tworzyli historię naszego miasta. Nie chodzi nam o bicie rekordów. Chodzi o coś znacznie ważniejszego. Oczywiście, zebrane środki są niezwykle ważne. To dzięki nim możemy ratować zabytkowe nagrobki, przywracać im dawny blask i zachowywać materialne świadectwa naszej lokalnej historii. Jednak od wysokości zebranej kwoty ważniejsze jest dla nas to, że z każdym rokiem wokół tej inicjatywy tworzy się coraz większa wspólnota ludzi dobrej woli. Ludzi w różnym wieku, o różnych doświadczeniach, poglądach i przekonaniach, których łączy szacunek do historii oraz troska o nasze miasto. To właśnie w tej jedności, bezinteresowności i gotowości do wspólnego działania dostrzegamy największą wartość strzeleńskiej kwesty. W 2005 roku śp. Kazimierz Chudziński, wieloletni prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna, zapoczątkował inicjatywę, która na trwałe wpisała się w życie naszej lokalnej społeczności. Dziś, po 21 latach, z wdzięcznością kontynuujemy Jego dzieło. Pan Kazimierz pozostawił nam coś znacznie cenniejszego niż samą tradycję organizowania kwesty. Pozostawił przekonanie, że miłość do rodzinnego miasta wyraża się przede wszystkim w czynach, bezinteresownej pracy i odpowiedzialności za wspólne dobro. Uczymy młode pokolenie nie tylko szacunku do historii i pamięci o zmarłych, ale również wrażliwości, odpowiedzialności, bezinteresowności i służby drugiemu człowiekowi. Bo patriotyzm zaczyna się tutaj, w naszej małej Ojczyźnie. W trosce o jej historię, mieszkańców i miejsca, które pozostawili nam nasi przodkowie – powiedział Mikołaj Kulpa.
Tegoroczna zbiórka odbywała się pod honorowym patronatem burmistrza Strzelna Dariusza Chudzińskiego. Dla Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna była jednak nie tylko kolejną akcją społeczną, ale również okazją do przypomnienia historii przedsięwzięcia, które od ponad dwóch dekad skutecznie chroni lokalne dziedzictwo.
Początki strzeleńskiej kwesty sięgają 2005 roku. Jej pomysłodawcą był śp. Kazimierz Chudziński, wieloletni prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna, późniejszy prezes honorowy organizacji oraz Honorowy Obywatel Strzelna. To właśnie on dostrzegł potrzebę ratowania zabytkowych nagrobków i przekonywał, że pamięć o historii miasta nie może kończyć się na wspomnieniach, ale musi znajdować odzwierciedlenie w konkretnych działaniach.
Przez następne lata rozwój przedsięwzięcia był możliwy dzięki zaangażowaniu wielu społeczników. Szczególną rolę odegrał Marian Przybylski, regionalista, badacz dziejów Strzelna i wieloletni prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna, który przez wiele lat koordynował organizację kwest i przybliżał mieszkańcom historię osób spoczywających na strzeleńskich cmentarzach.
Efekty tych działań są dziś widoczne na terenie całej nekropolii. Dzięki środkom zebranym podczas kolejnych kwest udało się odrestaurować ponad trzydzieści zabytkowych pomników i nagrobków osób zasłużonych dla Strzelna. Każda z tych realizacji oznaczała uratowanie kolejnego fragmentu historii miasta.
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć była przeprowadzona w 2018 roku renowacja pomnika Poległych Powstańców Wielkopolskich. Inwestycja przywróciła należny wygląd jednemu z najważniejszych miejsc pamięci narodowej w Strzelnie.
Dzięki środkom pozyskanym podczas kwest oraz zaangażowaniu społeczników udało się również ufundować obelisk ku czci poległych Powstańców Wielkopolskich przy strzeleńskim szpitalu. Zrealizowano także tablicę pamiątkową na budynku dawnego lazaretu z 1863 roku, przypominającą o uczestnikach Powstania Styczniowego i historii tego miejsca.
Towarzystwo przez lata prowadziło także działania związane z oczyszczaniem, dokumentowaniem i opieką nad dziesiątkami historycznych miejsc pochówku rozsianych po strzeleńskiej nekropolii. Dzięki temu wiele nagrobków, którym groziło całkowite zniszczenie, zostało zachowanych dla następnych pokoleń.
Do najnowszych prac sfinansowanych ze środków pozyskanych podczas kwest należy renowacja nagrobka śp. Józefa Norwida-Kudło, wykonana w 2026 roku dzięki funduszom zebranym podczas ubiegłorocznej XVII Kwesty Cmentarnej.
Nagrobek znajdujący się na starym cmentarzu przez lata był niszczony przez warunki atmosferyczne. Zatarciu ulegały inskrypcje, a jego elementy wymagały pilnej konserwacji. W ramach prac odnowiono część nagrobną z krzyżem i figurą ukrzyżowanego Chrystusa, wykonano nową część pionową pomnika, odtworzono napisy zawierające dane zmarłego oraz słowa „Pokój Jego Duszy”, zamontowano nową granitową płytę nagrobną, odnowiono obudowę grobu oraz uporządkowano jego otoczenie.
Koszt renowacji wyniósł 5 500 złotych. Prace wykonał Zakład Kamieniarski Wojciecha Janickiego „Kamieniarstwo Janiccy”, któremu Towarzystwo złożyło szczególne podziękowania za zaangażowanie i profesjonalizm.
Renowacja nagrobka śp. Józefa Norwida-Kudło miała również wymiar edukacyjny. Dzięki współpracy z regionalistą Marianem Przybylskim mieszkańcy mogli poznać historię rodziny Norwid-Kudło. Szczególne miejsce zajmuje w niej Edmund Norwid-Kudło, syn Józefa, związany z historią polskiego lotnictwa wojskowego i walką o niepodległość Rzeczypospolitej – Panu Marianowi Przybylskiemu dziękujemy za wieloletnią pracę na rzecz dokumentowania i popularyzowania historii Strzelna oraz przybliżania mieszkańcom losów ludzi związanych z naszym miastem – podkreślił prezes TMMS Mikołaj Kulpa.
Jak zaznaczają organizatorzy, sukces strzeleńskich kwest nie byłby możliwy bez pracy wielu osób działających społecznie. Szczególne słowa uznania kierowane są pod adresem Heliodora Rucińskiego oraz Krzysztofa Rymaszewskiego, którzy przez lata nieodpłatnie uczestniczyli w pracach związanych z ratowaniem zabytkowych nagrobków. Ważną rolę odegrali również lokalni przedsiębiorcy i firmy wspierający działania Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna.
Mikołaj Kulpa podkreśla, że największą wartością kwesty pozostają ludzie i ich gotowość do działania na rzecz wspólnego dobra – Każda złotówka, każde dobre słowo, każdy uśmiech wolontariusza to cegiełka, z której budujemy pomnik pamięci, nie z kamienia, lecz z ludzkich serc. To właśnie dzięki wam będziemy mogli ocalić od zapomnienia kolejne zabytkowe nagrobki i pomniki na naszych nekropoliach – powiedział prezes TMMS.
W tym roku kwestowało 201 wolontariuszy, wśród nich dzieci, młodzież, nauczyciele, harcerze, samorządowcy, przedstawiciele różnych środowisk, organizacji i instytucji, członkowie Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna oraz mieszkańcy, którym los Strzelna nie jest obojętny.
Wśród kwestujących byli: burmistrz Strzelna Dariusz Chudziński, radni Rady Miejskiej w Strzelnie: Tomasz Adamczak, Krzysztof Borowski, Marcin Borowski, Ryszard Chudziński, Piotr Pieszak, Monika Stanek, Emilia Walkowiak, Sebastian Warzecha; radni Rady Powiatu Mogileńskiego: Piotr Cieślik, Marcin Czaplicki, Paweł Jankowski; uczniowie i harcerze:
Barbara Belińska, Laura Bicka, Aleksander Borys, Adam Brejecki, Amelia Buwaj, Julia Czubachowska, Lilianna Domżalska, Zofia Erdmann, Tymon Franczak, Gabriela Grobelna, Antonina Iwińska, Jan Jaroszewski, Magdalena Klamecka, Maja Kolbowicz, Iga Konopa, Franciszek Konowalik, Antoni Kowalski, Brajan Kowalski, Lilianna Kryszak, Kacper Kujawa, Lucjan Kwieciński, Weronika Lewandowska, Michał Matusiak, Oliwier Mrówczyński, Martyna Namieśnik, Kacper Nowakowski, Stanisław Orłowski, Julia Piechocka, Oliwia Piechocka, Jan Płócienniczak, Eryk Sąpolski, Oliwier Stopiński, Adam Szałecki, Amelia Szpulecka, Kacper Szpulecki, Gabriela Tarczewska, Zofia Wikaryczak, Zuzanna Wojciechowska, Maja Woźniak, Lena Wróblewska, Katarzyna Wyborska, Aleksandra Wyroślak z opiekunami: Józefem Dobrzyńskim, Leną Drogowską, Lidią Jackowską, Renatą Kapsa, Marleną Komsta, Danielem Konowalikiem, Elżbietą Prużyńską, Katarzyną Wawrzyniak, Jarosławem Zowczakiem (Szkoła Podstawowa im. Alberta Abrahama Michelsona w Strzelnie); Lena Aleksandrowicz, Oliwia Bandosz, Julia Barańska, Maja Bolińska, Antoni Borucki, Nikodem Foremski, Maria Gorzkiewicz, Bartłomiej Kaszkowiak, Julia Kaźmierczak, Diana Kopińska, Jakub Kopiński, Adam Krzewina, Antonina Majewska, Aniela Marciniak, Oliwia Mikołajczak, Hubert Nowak, Kalina Nowak, Wiktor Pawlak, Igor Pawliński, Wiktor Pawliński, Kacper Pawłowski, Katarzyna Poliwka, Krzysztof Poliwka, Stanisław Poliwka, Zuzanna Rychlewska, Lena Rzetelna, Agnieszka Siekacz, Natalia Siekacz, Wiktoria Sobczak, Julia Trella, Marta Walkiewicz, Miłosz Warzecha, Wiktoria Węgierska, Antoni Węgierski, Jakub Winiarczyk, Aleksander Zachwieja, Julia Zielińska, Lena Zielińska i opiekunowie: Aldona Matuszak, Elżbieta Świdowska (Szkoła Podstawowa im. Jana Dałkowskiego w Strzelnie); Jakub Danielewski, Karol Domański, Alan Giszczyński, Magdalena Gregowska, Franciszek Kasprzak, Hanna Konewka, Aleksander Krysztofiak, Wojciech Kubiak, Aleksander Pietrzycki, Magdalena Pindel, Gabriela Skarbińska, Krzysztof Zaćmiński i opiekunowie: Agata Jarecka, Agnieszka Lorowicz (Szkoła Podstawowa im. Gustawa Zielińskiego w Markowicach); Daniel Bąkowski, Magdalena Błaszczak, Katarzyna Czosnek, Nadia Dypolt, Michał Janowski, Nikola Kosatka, Alex Kwiatkowski, Adam Łapka, Jakub Poturalski, Adam Późniak, Amelia Późniak, Weronika Rakowska, Wojciech Szczęsny, Dominik Woliński, Dominik Zieliński i opiekunowie: Agnieszka Jabłońska, Olga Kordylewicz, Paulina Nowakowska, Arkadiusz Przybyszewski (Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Strzelnie); Nikola Bladziak, Luiza Dąbrowska, Gabriela Dymarkowska, Zuzanna Gręzicka, Magdalena Kuchnicka, Magdalena Piotrowska, Mateusz Pruczkowski, Bartosz Stoliński, Eliasz Szurlej, Ismena Szurlej, Anita Szydlak, Maja Tomaszewska, Lena Widomska i opiekunowie: Magdalena Buczkowska-Kubiak, Ewa Mohylowska-Schellner, Marlena Stranz, Longina Winiarczyk (Zespół Szkół w Strzelnie); podopieczni: Julia Chęcińska, Rafał Giszczyński, Piotr Grobelny, Mirosław Kobuszewski, Jolanta Kowalczyk, Sławomir Poturalski i opiekunowie: Ewa Jaroszewska, Iza Kotecka, Marlena Lewandowska, Anita Nowak (Środowiskowy Dom Samopomocy w Strzelnie); członkowie Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna: Magdalena Leszczyńska, Maciej Leszczyński, Natalia Mikołajczak, Maciej Nowak, Tomasz Nowak, Joanna Parada, Heliodor Ruciński, Damian Rybak, Jacek Sech, Anna Szurlej oraz sympatycy i miłośnicy TMMS: Aleksander Adamczak, Jakub Adamczak, Antoni Banaszkiewicz, Konstanty Banaszkiewicz, Paweł Banaszkiewicz, Mirosława Brzuszczak, Piotr Dubicki, Agnieszka Foremska, Karolina Jabłońska, Damian Jabłoński, Piotr Jabłoński, Anna Klimka, Franciszek Kozerski, Stanisław Kozerski, Łukasz Kozerski, Zuzanna Mikołajczak, Barbara Nawrotek, Konstancja Nowak, Rozalia Nowak, Amelia Nowińska, Justyna Nowińska, Radosław Roszak, Anna Ruszkiewicz, Krzysztof Rymaszewski, Urszula Sech, Grzegorz Stręk, Julia Tümkaya i Miejska Biblioteka Publiczna w Strzelnie – Serdecznie dziękujemy za włączenie się w XVIII Kwestę Cmentarną w Strzelnie oraz za życzliwość i gościnność. Szczególne podziękowania kierujemy za zapewnienie naszym wolontariuszom gorącej herbaty w dniach 28-30 października. Ten miły gest był dla kwestujących cennym wsparciem podczas wielogodzinnej służby na strzeleńskich cmentarzach. Dziękujemy wszystkim 201 wolontariuszom, darczyńcom, szkołom, nauczycielom, opiekunom, harcerzom, organizacjom, instytucjom, przedsiębiorcom oraz wszystkim osobom, które w jakikolwiek sposób pomogły nam przygotować i przeprowadzić XVIII Kwestę Cmentarną. Dziękujemy za każdą godzinę poświęconego czasu, każdy uśmiech, dobre słowo i okazane wsparcie – powiedział koordynator Kwesty Mikołaj Kulpa, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna.
Tegoroczna kwesta była kontynuacją idei zapoczątkowanej ponad dwadzieścia lat temu przez Kazimierza Chudzińskiego. Przez ten czas udało się nie tylko odnowić dziesiątki zabytkowych nagrobków i miejsc pamięci, ale również wychować kolejne pokolenia mieszkańców świadomych wartości lokalnego dziedzictwa. Strzeleńska kwesta stała się czymś więcej niż zbiórką pieniędzy. To jedna z najtrwalszych społecznych inicjatyw w regionie, która każdego roku przypomina, że pamięć o przeszłości wymaga nie tylko wspominania, ale przede wszystkim działania.
