Od 11 do 13 kwietnia w miejscowościach Ziemi Mogileńskiej oraz w Trzemesznie odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. Wspólna modlitwa, symboliczne gesty i obecność mieszkańców wszystkich pokoleń stały się wyrazem pamięci o ofiarach sowieckiego mordu z 1940 roku oraz zobowiązaniem, by ich los nigdy nie został zapomniany.
Trzy dni pamięci – od Jezior Wielkich po Strzelno
Tegoroczne obchody rozpoczęły się w sobotę 11 kwietnia w Jeziorach Wielkich, przy Dębie Pamięci poświęconym majorowi Walentemu Lewickiemu. Mieszkańcy, młodzież szkolna i przedstawiciele władz samorządowych oddali hołd ofiarom, składając kwiaty i zapalając znicze. Tego samego dnia pamięć o pomordowanych uczczono również w Gębicach, gdzie przy Mauzoleum Bohaterów Parafii Gębickiej zgromadzili się mieszkańcy miejscowości i okolic.
W południe Kwieciszewo stało się miejscem szczególnej uroczystości. Przy kościele parafialnym odsłonięto tablicę pamiątkową oraz posadzono Dąb Pamięci poświęcony policjantowi Andrzejowi Wegnerowi z Kawki, uczestnikowi Wielkiej Wojny, powstańcowi wielkopolskiemu i funkcjonariuszowi Policji Państwowej, zamordowanemu strzałem w tył głowy w piwnicy NKWD w Kalininie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz powiatowych, lokalnych społeczności oraz rodzina upamiętnionego funkcjonariusza. Pamiątkową Tablicę odsłonił Tomasz Markiewicz z Kunowa członek rodziny rozstrzelanego Andrzeja Wegnera, a jej poświęcenia dokonał proboszcz gębickiej parafii ks. Stanisław Siuchniński.
Kolejne uroczystości odbyły się w Wylatowie przy pomniku oraz Dębie Pamięci poświęconym porucznikowi Alojzemu Gałęzewskiemu, a następnie w Krzekotowie, gdzie mieszkańcy gminy Dąbrowa oddali hołd przodownikowi PP Sylwestrowi Kempie. Wśród gości obecni byli m.in. starosta mogileński Tomasz Krzesiński oraz radny powiatowy Ireneusz Janus. Wspólna modlitwa i zapalone znicze podkreślały, że pamięć o ofiarach Katynia jest wciąż żywa.
Niedzielne obchody w Mogilnie i Trlągu
12 kwietnia uroczystości przeniosły się do Trląga (gm. Janikowo), gdzie uczczono pamięć Tadeusza Murawskiego, syna miejscowej parafii. Następnie w kościele pw. MBNP w Mogilnie odprawiono uroczystą mszę świętą w intencji pomordowanych, której przewodniczył ks. Paweł Lewandowski proboszcz parafii i kapelan Rodzin Katyńskich Ziemi Mogileńskiej. Po nabożeństwie delegacje złożyły kwiaty przy Dębach Pamięci upamiętniających ofiary Katynia, Charkowa i Miednoje.
Kulminacja niedzielnych obchodów miała miejsce na mogileńskim cmentarzu, przy Pomniku Ofiar Katynia. Uczestnicy uroczystości w ciszy i skupieniu oddali hołd tym, którzy zginęli tylko dlatego, że byli polskimi oficerami, policjantami i przedstawicielami inteligencji.
13 kwietnia – Strzelce, Trzemeszno i Strzelno kończą tegoroczne obchody
W poniedziałek 13 kwietnia w Szkole Podstawowej im. Ofiar Katynia w Strzelcach odbył się uroczysty Apel Pamięci. W wydarzeniu uczestniczył m.in. pełnomocnik wojewody kujawsko‑pomorskiego ds. dziedzictwa historycznego, Mikołaj Hetzig. Uczniowie zaprezentowali program artystyczny „Katyń Pamiętamy”, a szkole wręczono grawerton z Guzikiem Katyńskim, przekazany przez prezesa Rodziny Katyńskiej Ziemi Mogileńskiej Adama Kowalskiego.
W południe w Trzemesznie, przy Tablicy Katyńskiej na cmentarzu parafialnym, odbyła się uroczystość z udziałem władz miejskich, harcerzy, szkół i mieszkańców. Odczytano nazwiska pomordowanych pochodzących z terenu gminy, oddając im hołd w ciszy i modlitwie.
Zwieńczeniem trzydniowych obchodów była uroczystość przy Pomniku Ofiar Katynia na starym cmentarzu parafialnym w Strzelnie. Burmistrz Dariusz Chudziński powitał delegacje, poczty sztandarowe i mieszkańców. Montaż słowno – muzyczny Ocalić od zapomnienia połączony z rysem historycznym dotyczącym wydarzeń sprzed 86 laty przedstawili uczniowie miejscowej Szkoły Podstawowej im. A. A. Michelsona: Iga Szutowicz (śpiew) Nadia Wrona (recytacja), Tymon Malicki (wprowadzenie) oraz: Tymon Franczak, Lucjan Kwieciński, Jan Płócienniczak, Gabriela Grobelna, Amelia Buwaj, Jagoda Lewandowska przygotowani przez Katarzynę Wawrzyniak-Koczorowską. Wartę pod pomnikiem podczas uroczystości pełnili harcerze z SP Michelson w składzie: Kacper Nowakowski, Kacper Szpulecki, Brajan Kowalski, Oliwia Piechocka, Antoni Kowalski, Oliwier Mrówczyński oraz harcerze z SP Dałkowski w składzie: Marta Walkiewicz, Maria Gorzkiewicz, Wiktoria Węgierska, Maja Bolińska, Wiktoria Sobczak, Zuzanna Rychlewska, Lena Rzetelna, Antonina Majewska, Matylda Majewska, Adam Krzewina, Wiktor Pawliński, Krzysztof Poliwka, Jakub Kopiński, Jakub Winiarczyk, Miłosz Warzecha pod opieką Aldony Matuszak i Tatiany Kępińskiej.
Modlitwę odmówił proboszcz strzeleńskiej parafii ks. Jan Kwiatkowski. W rozważaniach zaznaczył jak potrzebna jest ludzkości świadomość okrutnej prawdy, aby nigdy więcej podobne zbrodnie ludobójstwa się nie powtórzyły, aby nie pozostały przemilczane.
Następnie delegacje pod pomnikiem złożyły wiązanki kwiatów i zapaliły znicze. Całość zakończyło wspólne odśpiewanie Roty. Po uroczystości pod pomnikiem burmistrz Dariusz Chudziński wraz z radnymi i ks. proboszczem odmówili modlitwę i złożyli kwiaty na symbolicznej mogile przedwojennego burmistrza Strzelna kpt. Michała Stęczniewskiego – Wśród 22 – tysięcznej rzeszy zamordowanych bestialsko na Golgocie Wschodu, strzałem w tył głowy, w marszu śmierci, uderzeniem młotka był również jeden z wielkich strzelnian, pan burmistrz Michał Stęczniewski – mówił burmistrz.
Pamięć, która zobowiązuje
Obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej na Ziemi Mogileńskiej i w Trzemesznie były nie tylko hołdem dla ofiar, lecz także przypomnieniem o obowiązku pielęgnowania prawdy historycznej. Przez dziesięciolecia zbrodnia była ukrywana, a jej ofiary pozbawione należnej pamięci. Dziś dzięki takim uroczystościom ich imiona wracają do przestrzeni publicznej, a kolejne pokolenia uczą się, że wolność i prawda mają swoją cenę.
Organizatorami obchodów byli: Stowarzyszenie Rodzina Katyńska Ziemi Mogileńskiej, Szkoła Podstawowa im. Ofiar Katynia w Strzelcach oraz lokalne samorządy i instytucje. Uroczystości odbywały się pod honorowym patronatem władz województwa kujawsko‑pomorskiego.
fot. Paweł Lachowicz
