Sejmik Województwa Wielkopolskiego zadecydował o wyborze patronów roku 2026 w naszym województwie. Będą to – dwóch poetów i muzyk.
Stanisław Barańczak urodził się 13 listopada 1946 roku w Poznaniu. Tu ukończył szkołę średnią
oraz studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Z poznańską uczelnią
związany był do roku 1976, kiedy to został dyscyplinarnie zwolniony, jako sygnatariusz protestu
przeciwko zmianom w ówczesnej Konstytucji. Należał do najważniejszych twórców Nowej Fali.
Angażował się w działalność studenckiego Teatru Ósmego Dnia i był członkiem zespołu
miesięcznika „Nurt”.
W 1981 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych i rozpoczął pracę na Uniwersytecie Harvarda. Był
członkiem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, współredagował Zeszyty Literackie,
wydawane w Paryżu.
Twórczość Stanisława Barańczaka obejmuje wiele tomów wierszy, a także liczne eseje
i opracowania. Szczególne miejsce w jego dokonaniach zajmują przekłady literackie na język
polski oraz niemiecki i angielski. Był laureatem między innymi: Nagrody Kościelskich, Nagrody
Literackiej Nike, Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Sibelius. Uzyskał tytuł doktora honoris causa
Curry College w Milton, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Stanisław Barańczak zmarł 26 grudnia 2014. Od roku 2015 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
wspólnie z Miastem Poznań przyznaje Poznańską Nagrodę Literacką, której częścią jest
Stypendium im. Stanisława Barańczaka. Otrzymują je młodzi twórcy literatury.
W roku 2026 planowane jest nadanie imienia Stanisława Barańczaka Wojewódzkiej Bibliotece
Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu. To miejsce służące słowu, przestrzeń wolnego
dostępu do literatury, wiedzy, dialogu kultur i idei, idealnie odpowiada etosowi, który przyświecał
życiu i twórczości tej wybitnej postaci.
W roku 2026 przypada 80 rocznica urodzin Stanisława Barańczaka – poety, tłumacza, eseisty,
wybitnego Wielkopolanina, w związku z tym Sejmik Województwa Wielkopolskiego uchwala
2026 rokiem Stanisława Barańczaka.
Józef Zeidler urodził się około 1744. Przez całe swoje życie związany był z Wielkopolską. Do
historii przeszedł jako wybitny kompozytor. Wiele spośród jego utworów przechowywanych jest
w Klasztorze Ojców Filipinów na Świętej Górze koło Gostynia. Był członkiem klasztornej kapeli,
kompozytorem i kapelmistrzem. Zmarł w Gostyniu 4 kwietnia 1806 roku, a w 2026 roku przypada
220 rocznica jego śmierci.
Józef Zeidler pozostawił po sobie wiele wybitnych kompozycji wokalno – instrumentalnych,
katalog jego utworów liczy około 40 pozycji. Twórczość oraz biografia Józefa Zeidlera jest
przedmiotem coraz liczniejszych publikacji naukowych. Od roku 2006 odbywa się na Świętej Górze
koło Gostynia Festiwal Muzyki Oratoryjnej Musica Sacromontana, realizowany przez
Stowarzyszenie Miłośników Muzyki Świętogórskiej im. Józefa Zeidlera – inicjatora ustanowienia
roku 2026 Wielkopolskim Rokiem Józefa Zeidlera.
Intencją pomysłodawcy jest popularyzacja twórczości wybitnego twórcy przełomu XVIII i XIX
wieku. W 220-tą rocznicę śmierci Józefa Zeidlera – wybitnego twórcy polskiego klasycyzmu,
Sejmik Województwa Wielkopolskiego uchwala 2026 rokiem Józefa Zeidlera.
Jan Kasprowicz urodził się 12 grudnia 1860 roku w ubogiej chłopskiej rodzinie w Szymborzu
pod Inowrocławiem. Dzięki staraniom rodziców oraz kosztem ogromnych osobistych wyrzeczeń
przyszły poeta zdobył wykształcenie. W 1884 roku w poznańskim gimnazjum św. Marii Magdaleny
zdał maturę, z Wielkopolską i jej mieszkańcami łączyły go odtąd wielorakie związki.
Studiów filozoficznych i filologicznych na uniwersytetach Wrocławia i Lipska nie ukończył,
między innymi ze względu na zaangażowanie w nielegalną działalność, za którą został skazany na
kilkumiesięczne więzienie. Droga edukacji, stanowiąca również dziś inspirujący wzór dla
młodzieży, zawiodła chłopca z Szymborza ostatecznie na Uniwersytet Lwowski. Tu w 1904 roku
obronił doktorat, pięć lat później objął katedrę komparatystyki, a w latach 1921-1922 pełnił
funkcję rektora tej znakomitej uczelni.
Prace dziennikarza, redaktora, tłumacza i wykładowcy zasługują na uznanie, jednak
najważniejsze pozostają jego dokonania na niwie literatury. Jan Kasprowicz był
najwszechstronniejszym poetą doby Młodej Polski, stworzył niepowtarzalny język poetycki, łącząc
tradycję polskiej liryki z estetyką modernizmu europejskiego. W twórczości dawał wyraz
wrażliwości społecznej, przedstawiał niezwykłą skalę ludzkich uczuć, obrazował piękno natury
i ojczystego krajobrazu, dał świadectwo głębokich poszukiwań duchowych. Warto pamiętać, że
gdy kształtowały się granice niepodległej Polski, Kasprowicz zaangażował się w akcję plebiscytową
na Warmii i Mazurach.
W poznańskim Teatrze Polskim wystawiano wielekroć dramaty poety, a po jego śmierci
wielkopolanie przyczynili się do budowy mauzoleum na Harendzie. Cenna biblioteka twórcy trafiła
do Poznania, co stanowiło potwierdzenie związków z Wielkopolską oraz kultywowanej tu pamięci
o życiu i dziele Kasprowicza. Zgodnie z wolą wdowy Marii Kasprowiczowej odtworzono starannie
podhalański wystrój gabinetu autora Księgi ubogich, w ten sposób powstało pierwsze
wielkopolskie muzeum literackie.
Obchody Wielkopolskiego Roku Jana Kasprowicza pozwolą głębiej poznać i spolaryzować jego
geniusz poetycki, patriotyzm i wrażliwość na krzywdę i nędzę, a także związki z naszym regionem.
(opisy patronów roku 2026 za UMWW)
