Sąsiedzkie Forum Terapeutów Zajęciowych - wymiana doświadczeń i siła współpracy

Pod koniec stycznia w Szpitalu Pomnik Chrztu Polski w Gnieźnie odbyło się wydarzenie, które - choć skierowane do specjalistów - ma realny wpływ na jakość życia pacjentów w całym regionie. Sąsiedzkie Forum Terapeutów Zajęciowych, zainicjowane i zorganizowane przez Monikę Komasę, zgromadziło blisko 25 terapeutów z Wielkopolski i Kujaw, tworząc przestrzeń do rozmowy o tym, jak współczesna terapia zajęciowa zmienia oblicze opieki zdrowotnej.

W Szpitalu Pomnik Chrztu Polski w Gnieźnie funkcjonuje czteroosobowy zespół psychologów i terapeutów zajęciowych, który na co dzień pracuje głównie z pacjentami oddziału paliatywnego oraz z pacjentkami oddziału ginekologiczno - położniczego, członkowie zespołu swoim wsparciem służą również pacjentom Szpitalnego Oddziału Ratunkowego, a także najmłodszym pacjentom gnieźnieńskiej lecznicy. - Każda terapia, która pomaga obniżyć poziom stresu w szpitalu, który jak wiemy jest wysoki, szczególnie u pacjentów onkologicznych, jest nieoceniona. Próbujemy obniżać ten stres, jak tylko się da: to są zajęcia manualne, różnego rodzaju warsztaty aktywizujące, a także zajęcia z wykorzystaniem najnowszych technologii - informuje Karol Napierała, zastępca dyrektora gnieźnieńskiego szpitala.

To właśnie z inicjatywy Moniki Komasy, terapeutki zajęciowej, na co dzień wspierającej pacjentów gnieźnieńskiej lecznicy,  zorganizowano I Sąsiedzkie Forum Terapeutów Zajęciowych. Sama koncepcja narodziła się z potrzeby posiadania wspólnego miejsca wymiany doświadczeń. - Moim osobistym celem i misją jest w ogóle mowa o zawodzie terapeuty zajęciowego. My mamy bardzo cenne zadanie: wspomagania rehabilitacji, aktywizacji pacjenta, ale też po prostu czasem po prostu tylko rozmowy z pacjentem, jeśli taka jest możliwa - mówi Monika Komasa, organizatorka i inicjatorka wydarzenia, terapeuta zajęciowy w Szpitalu Pomnik Chrztu Polski w Gnieźnie. Forum miało charakter zdecydowanie praktyczny. Każdy zespół - od gnieźnieńskiej "Dziekanki", przez ZOL-e w Gnieźnie i Bydgoszczy, po szpitale w Poznaniu - przedstawił metody pracy, które najlepiej sprawdzają się w ich codziennych realiach. Były to zarówno sprawdzone rozwiązania, jak i świeże pomysły, które dopiero zaczynają przynosić efekty.

::attachment{"type":"image","item_id":"43212", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"800"}

W centrum uwagi znalazły się trzy obszary: wymiana technik terapeutycznych, rozwój kompetencji w pracy interdyscyplinarnej, a także poszukiwanie sposobów przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu. To ostatnie zagadnienie wybrzmiało szczególnie mocno. W zawodzie, w który wymaga empatii, kreatywności i ciągłej gotowości do realizowania potrzeb pacjenta, troska o własne zasoby staje się wręcz koniecznością. Uczestnicy forum mieli okazję poznać narzędzie MOHOST (Model of Human Occupation Screening Tool), wspierające ocenę funkcjonowania pacjenta i ułatwiające planowanie terapii.

Jednym z najbardziej wyczekiwanych punktów programu była prezentacja nowoczesnych technologii wykorzystywanych w terapii zajęciowej. Gogle VR, które jeszcze niedawno kojarzyły się głównie z rozrywką, dziś wspierają rehabilitację poznawczą, trening umiejętności społecznych, czy redukcję lęku. Urządzenia Icarosa, łączące wirtualną rzeczywistość z treningiem równowagi i koordynacji, wzbudziły żywe zainteresowanie terapeutów. Przedstawiciel firmy prezentującej sprzęt podkreślał, że technologia nie zastępuje terapeuty, lecz poszerza jego możliwości. - Wirtualna rzeczywistość jako jedyne narzędzie ułatwia nam totalną immersję. Chodzi o to, że kiedy zakładamy pacjentowi gogle, zarządzamy treścią którą mu przekazujemy, zupełnie odcinamy go od środowiska zewnętrznego i "karmimy" go komunikatami terapeutycznymi, które przyspieszają jego proces rehabilitacji. Mamy do dyspozycji dwa systemy: medyczny i relaksacyjny. System medyczny to taka opowieść terapeutyczna, do której my zapraszamy pacjenta: pacjent trafia do ogrodu, który jest zniszczony i to jest taka silna metafora stanu jego zdrowia; pracując w tym ogrodzie, wykonując różnego rodzaju zadania, dbając o ten ogród, przywraca go do stanu rozkwitu, tym samym jakby dbał o stan własnego zdrowia i tak samo postępuje rehabilitacja, czy rekonwalescencja; pacjent nabiera motywacji, żeby się rehabilitować. (...) W systemie relaksacyjnym dajemy pacjentowi do wyboru różnego rodzaju środowiska, więc on zakładając gogle może się przenieść na plażę w Australii, do polskich Jakuszyc, do Doliny Aosty we Włoszech; jego pobyt jest okraszony również tekstami terapeutycznymi, muzyką terapeutyczną, są tam ćwiczenia z nerwem błędnym, które obniżają lęki, są ćwiczenia oddechowe - tłumaczy Paweł Pasternak z VR TierOne. - My, poprzez ten VR dbamy o stronę mentalną pacjenta po to, żeby byli oni przygotowani do rehabilitacji fizycznej. Wiemy o tym, że nie tylko istnieje związek między stanem psychicznym pacjenta, a jego stanem fizycznym, tylko że ta część mentalna to klucz do tego wszystkiego i jeśli o to zadbamy, to jesteśmy pewni, że rehabilitacja będzie bardziej efektywna - podkreśla.

Ważnym akcentem Forum było wystąpienie online Kingi Bugajskiej, Senior Occupational Therapist z Leeds and York Partnership NHS Foundation Trust. Jej prezentacja pokazała, jak w brytyjskim systemie ochrony zdrowia rozwija się terapia zajęciowa.

Podczas spotkania mówiono też o metodach pracy, wykorzystywanych przez gnieźnieński zespół psychologów i terapeutów. Tu warto zaznaczyć, że na łamach Przemian na Szlaku Piastowskim oraz portalu przemiany.net od ubiegłego roku ukazują się felietony zebrane jako "Pocztówki..." autorstwa pacjentek  Oddziału Medycyny Paliatywnej w Szpitalu Pomnik Chrztu Polski w Gnieźnie. To kolejny owoc terapii zajęciowej prowadzonej na oddziale jako rodzaj rehabilitacji wspomagającej.- To, co udało nam się wspólnie opublikować, to efekt pracy terapią reminiscencyjną, opartą na wspomnieniach. Pacjent chce rozmawiać, chce być wysłuchany i bardzo chce przypomnienia sobie obrazu swojego życia. Wówczas mocno wzrasta samoocena, a w związku z tym całokształt samopoczucia - mówi Monika Komasa. Dodajmy tylko, że historie publikowane w ramach cyklu "Pocztówki..." spotkały się z dużym zainteresowaniem naszych czytelników i z bardzo pozytywnym odbiorem (jeden z felietonów: "Idź do brzóz, gdy ci smutno..." - Przemiany na Szlaku Piastowskim).

::attachment{"type":"image","item_id":"43215", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"800"}

Choć Forum trwało zaledwie kilka godzin, jego znaczenie wykracza poza ramy jednego wydarzenia. Wymiana doświadczeń między placówkami, które na co dzień pracują w różnych realiach, okazała się bezcenna. Jak podkreśliła organizatorka spotkania, pojawiła się myśl, by Forum stało się cykliczną przestrzenią do rozmowy, inspiracji i wzajemnego wsparcia. Wszystko więc wskazuje na to, że wydarzenie będzie kontynuowane w następnych latach.

::attachment{"type":"gallery","item_id":"30988", "template": "thumb3"}