IPN w Katowicach oznaczył grób kpt. Pawła Cymsa znakiem "Tobie Polsko". Bohater, który walczył też o polski Śląsk

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach prowadzi akcję oznaczania grobów bohaterów w ramach kampanii "Powstańcy to wiara, nadzieja i cud. Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia". Celem jest odnajdowanie, ewidencjonowanie i oznaczanie miejsc spoczynku weteranów znakiem pamięci "Tobie Polsko". Jedna z takich patriotycznych uroczystości odbyła się 16 września na cmentarzu parafialnym pw. św. Piotra i Pawła w Gnieźnie. Symboliczną tabliczką oznaczono grób kpt. Pawła Cymsa, weterana powstań wielkopolskiego i śląskiego.

Akcja prowadzona przez IPN w Katowicach ma celu zachowanie grobów powstańców śląskich i przybliżenie ich postaci. - Często ich groby do czasu takich uroczystości są zapomniane, nieoznaczone, a lokalne społeczności nie wiedzą, kto w nich spoczywa. O mogiłach powstańczych otrzymujemy zgłoszenia, albo robimy to z urzędu. Dzięki przeprocedowaniu zgodnie z prawem, groby są objęte opieką państwa polskiego, a w czasie uroczystości poległych powstańców przypominamy, ich walkę i bohaterstwo. Część tych poległych powstańców nigdy nie doświadczyła uhonorowania za życia. My jako Instytut Pamięci Narodowej to robimy reprezentując państwo polskie - powiedział  Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

::attachment{"type":"image","item_id":"3084", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"800"}

Katowicki IPN do tej pory w ten sposób oznaczył ok. 200 powstańczych mogił. - Znak "Tobie Polsko" ma postać szklanego proporczyka o czerwonym tle, z orłem w koronie i napisem "Tobie Polsko" i dodatkowymi napisami. To mały element, ale wyróżniający się w przestrzeni cmentarnej swoją kolorystyką, przykuwający uwagę - dodał Jan Kwaśniewicz. W uroczystości patriotycznej uczestniczył m.in. Rafał Cyms, wnuk Pawła Cymsa. - Odczuwam przede wszystkim dumę. Każda forma upamiętnienia jest wspaniała i powinno się to czynić wszystkim powstańcom, nie tylko mojemu dziadkowi. Ta pamięć jest bardzo ważna, bowiem z pojęciem patriotyzmu u młodzieży jest gorzej. Trzeba znaleźć jakiś "złoty środek", choć nie będzie to łatwe, żeby zainteresować młodych ludzi historią, naszymi dziejami, przekonać do patriotycznych wartości - powiedział Rafał Cyms.

::attachment{"type":"image","item_id":"3090", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"800"}

Życiorys i powstańczą drogę Pawła Cymsa przypomnieli: Michał Glejzer, przewodniczący Rady Miasta Gniezna oraz Robert Gaweł, historyk, zasiadający we władzach Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego. Modlitwę w intencji Pawła Cymsa oraz wszystkich powstańców, którzy spoczywają nie tylko na Akropolu Bohaterów zmówił ks. Michał Sołomieniuk.

::attachment{"type":"image","item_id":"3096", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"800"}

Symboliczne oznaczenie grobu kpt. Pawła Cymsa będzie przypominać, że był nie tylko bohaterem walk w Powstaniu Wielkopolskim, ale także walczył w III Powstaniu Śląskim.

***

Paweł Kazimierz Cyms był polskim działaczem niepodległościowym, oficerem Wojska Polskiego oraz uczestnikiem powstania wielkopolskiego i III powstania śląskiego. Urodził się 2 marca 1894 roku w Pawłowie w rodzinie nauczycielskiej. Podczas I wojny światowej służył w armii niemieckiej, walcząc na froncie wschodnim i zachodnim. Po powrocie do Wielkopolski zaangażował się w działalność Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego. W czasie powstania wielkopolskiego należał do dowódców walczących o wyzwolenie Gniezna, a następnie jego oddziały zajęły m.in. Trzemeszno, Mogilno, Strzelno i Kruszwicę. Uczestniczył również w zdobyciu Inowrocławia.

Jako oficer Wojska Polskiego wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Za bohaterstwo podczas walk pod Kobryniem i forsowania rzeki Szczary otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari V klasy. Na początku 1921 roku został skierowany na Śląsk, gdzie zaangażował się w przygotowania do III powstania śląskiego. Objął funkcję komendanta wojskowego powiatu zabrzańskiego, a podczas powstania dowodził oddziałami, które walczyły m.in. o Bierawę i Kędzierzyn.

W kolejnych latach Cyms kontynuował służbę wojskową, m.in. w 59. Pułku Piechoty Wielkopolskiej oraz Oddziale II Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku ponownie walczył w szeregach Wojska Polskiego. Po wojnie mieszkał m.in. w Gnieźnie i Szczecinie, a następnie powrócił do Bystrej, gdzie zmarł 13 listopada 1949 roku.

Odznaczono go: Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie), Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 oraz Śląskim Krzyżem Powstańczym. (źródło: IPN Katowice)

::attachment{"type":"gallery","item_id":"46488", "template": "thumb3"}