125. rocznica Strajku Dzieci Wrzesińskich. Przemówienie burmistrza miasta

20 maja miały miejsce centralne uroczystości związane z rocznicowymi obchodami Strajku Dzieci Wrzesińskich. W trakcie wydarzenia, przemówienie wygłosił Tomasz Kałużny, burmistrz miasta i gminy Września.

"Szanowni Goście, drodzy mieszkańcy.

Na przestrzeni 123 lat zaborów Polacy ginęli w bezskutecznej walce o przywrócenie państwa polskiego. Ginęli pod dowództwem Kościuszki, Napoleona, w kolejnych powstaniach, w więzieniach i na Syberii.

Dla nas Wrześnian najbardziej niezwykły i przynoszący największą chlubę jest zryw miejscowych dzieci w roku 1901.

To tu w Wielkopolsce toczyła się Najdłuższa Wojna Nowoczesnej Europy, w której państwo Pruskie różnymi działaniami dążyło do zgermanizowania polskiej ludności.

Jedna z "bitew" rozegrała się tutaj, we Wrześni, a "żołnierzami" tej bitwy stały się dzieci wrzesińskie.

Dzieci, które nie walczyły z bronią w ręku. Bezbronne, bite, katowane, odbywające przymusowe areszty szkolne, odmawiały posłuszeństwa.

Odmówiły przyjęcia niemieckich katechizmów.

Odmówiły modlitwy w języku niemieckim.

Walczyły o swoją tożsamość i godność mimo narażenia siebie i swych rodzin na szykanowanie, kary, represje i więzienie.

Siłę w tym buncie dała im wpojona przez dom rodzinny miłość do Ojczyzny, umiłowanie polskiej mowy i wierność własnej religii.

Ich odwaga była impulsem do strajku dzieci w innych szkołach, w całym zaborze pruskim. Te masowe protesty odbiły się szerokim echem w całej Europie i Stanach Zjednoczonych. Sprawa polska trafiła na czołówki gazet.

Walka dzieci wrzesińskich poruszyła serca i umysły wielu Polaków, w tym znanych pisarzy Henryka Sienkiewicza i Marię Konopnicką. Ta ostatnia pod wpływem strajku dzieci wrzesińskich napisała pieśń: "Rota", która stała się nieformalnym hymnem oporu.

Dziś, w 125 rocznicę tych wydarzeń warto się zastanowić ileż siły, charyzmy i odwagi musiały mieć dzieci wrzesińskie by bestialska, pruska przemoc ich nie złamała.

Kilka lat po strajku wrzesińskim, we Lwowie doszło do spotkania pisarki Marii Konopnickiej z jedną z matek strajkujących uczniów, Nepomuceną Piasecką i z jej dziećmi. Wzruszona poetka powiedziała wówczas:

Ja śpiewałam - wyście walczyli. Ja byłam słowem - wy czynem. Bo co nastrajało i unosiło pieśń moją - było płomieniem dusz waszych, tętnem waszej pracy budzona byłam...

Niech te wzruszające, szczere słowa pisarki będą dla nas Wrześnian /Polaków swoistym credo, że: by być Polakiem trzeba pamiętać. Trzeba wracać do przeszłości. Bo mimo, że historia to jest to co minęło, co przeszło - to jest ona fundamentem naszej tożsamości, a jej upamiętnianie to nasz wyraz szacunku dla tych, którzy walczyli o wolność.

Niech słynna łacińska sentencja: "Nic nie starzeje się szybciej niż wdzięczność" - nie pozwoli nam zapomnieć o dzieciach z Wrześni. - Dziękuję". - Tomasz Kałużny